Dekonstrukcja

Jak grać

Format długiej formy w wersji Briana Jamesa O'Connella. Bierze jedną realistyczną scenę i rozkłada ją na części. Najpierw pyta, co to za zachowanie i kto jeszcze tak robi, potem, kto wcale nie powinien tak robić, a na końcu oddaje publiczności emocjonalną puentę, którą rozkładanie wzmocniło. Składa się z ośmiu bloków w stałej kolejności.

1. Sugestia. Poproś publiczność o linijkę poezji, tekst piosenki albo aforyzm. To sygnał, że będziecie kopać głębiej, a zespół gra na szczycie swojej inteligencji.

2. Scena otwierająca (5–7 minut, dwie osoby). Ugruntowana, prawdziwa scena, czyli surowiec dla całego spektaklu. Nie musi być dramatyczna: dwie osoby grające na kanapie w gry wideo wystarczą.

3. Dwie sceny tematyczne (po ok. 2 minuty). Pytanie brzmi: „kto jeszcze tak ma?". Każda scena bierze jedną z postaci i podbija to, jak się zachowuje, nie to, co mówi. Gracze ze sceny otwierającej nie grają, obserwują, jak zespół zinterpretował ich postacie.

4. Druga scena otwierająca (ok. 2 minuty). Te same dwie postacie wracają i nie mogą zaprzeczyć temu, co pokazały sceny tematyczne. Grają to na poziomie 2 zamiast 11. Można skoczyć w czasie do przodu, nie do tyłu.

5. Pięć scen komentarza (po ok. 90 sekund). Pytanie brzmi: „kto jeszcze nie powinien tak robić?". To samo zachowanie pojawia się tam, gdzie jest ewidentnie złe, np. u lekarza, księdza albo prezydenta. Gracze ze sceny otwierającej mogą tu grać, ale nigdy razem.

6. Trzecia scena otwierająca (30–45 sekund). Krótkie przypomnienie o postaciach i start biegu.

7. Bieg (5–7 minut). Szybkość ponad treścią: sceny skracają się z 30 sekund do sekundy, wszystko, co padło w spektaklu, jest materiałem, a gracze przerywają sobie w pół zdania. To ulga po ciężkiej pracy emocjonalnej.

8. Czwarta, ostatnia scena otwierająca (30–45 sekund). Te same postacie po raz ostatni. To jedyny moment, w którym wolno cofnąć się w czasie, do chwili sprzed tego, co się stało. Publiczność wie wtedy więcej o przyszłości postaci niż one same.

Uwagi

Forma idzie od „wolno i mądrze" (bloki 1–4) do „szybko i śmiesznie" (komentarz i bieg). Czas zainwestowany na początku zwraca się na końcu.

Zaprzeczenie w drugiej scenie otwierającej temu, co dały sceny tematyczne, odrzuca dar od zespołu. To ten sam błąd co blokowanie.

Nie cofaj się w czasie przed blokiem finałowym, bo rozmywa to uwagę na obserwowanym zachowaniu. Nie traktuj też sugestii zbyt poważnie: forma ma trzymać lustro przed publicznością.

Przy analizie sceny otwierającej autor zadaje dziesięć pytań: kim jestem, kim jesteś, jak się czuję ze sobą, jak ty czujesz się ze sobą, co naprawdę czujesz do mnie, co ja czuję do ciebie, gdzie jesteśmy, co robimy, co sprawi, że któreś z nas przeżyje życie w nieszczęściu, oraz pytanie do widowni co kilka sekund: dlaczego to oglądam? Na scenie gracz jest obecny, otwarty i podatny na wpływ, poza sceną analizuje i rozkłada na części. Tych trybów nie warto mieszać.

Pochodzenie

Źródło: Brian James O'Connell, „ALL IMPROV – THE BOOK", rozdział 16 („The Deconstruction"). Autor opisuje formę jako swoją sygnaturową, współtworzoną z mentorem Milesem Strothem.